Eğer her hangi bir sorunuz veya öneriniz var ise, banaebleda@yahoo.come-mail adresinden erişebilirsiniz.
Son güncelleme: 28.05.2007
ELF ve ELF 3D HAKKINDA
Elf, Winboard 2 protokolünü destekleyen ücretsiz bir satranç motorudur (yapay zeka). Elf 3D ise Elf satranç motorunu kullanmanıza olanak sağlayan 3 boyutlu bir arabirimdir. Size tavsiyem Elf Chess paketini indirmenizdir. Elf satranç motorunun, Elf 3D'nin ve Martin Blume tarafından geliştirilen Arena adlı arabirimin en son versiyonunu bu pakette bulabilirsiniz. Eğer isterseniz Arena'yı http://www.playwitharena.com adresinden ayrıca indirebilirsiniz.
LİSANS SÖZLEŞMESİ
Ticari bir uygulamanın parçası veya tamamı olmadığı, dağıtım durumunda da gerekli referanslar verildiği sürece, Elf veya Elf 3D'yi istediğiniz gibi kullanabilir / dağıtabilirsiniz.
TURNUVA SONUÇLARI
13. WBEC-Ridderkerk satranç turnuvasında Elf v1.30 Win32, 5. grupta, 30 rakibin arasından 21. olarak turnuvayı tamamlamıştır.
12. WBEC-Ridderkerk satranç turnuvasında Elf v1.30 Win32, 5. grupta, 30 rakibin arasından 16. olarak turnuvayı tamamlamıştır.
11. WBEC-Ridderkerk satranç turnuvasında Elf v1.30 Win32, 5. grupta, 26 rakibin arasından 16. olarak turnuvayı tamamlamıştır.
10. WBEC-Ridderkerk satranç turnuvasında Elf v1.30 Win32, 5. grupta, 34 rakibin arasından 14. olarak turnuvayı tamamlamıştır.
BASINDA ELF
Merlin'nin Kazanı'nında, Elf ve Elf için geliştirilen bir başka arabirimin ön incelemsini okumak için buraya tıklayın.
AYARLAR
Elf v1.xx ayarı:
Elf [-d beraberlik teklif etme değeri] [-r oyunu terk etme değeri] [-b on]
Elf -d 300 -r 700 -b on
Bu örnekte Elf'e, pozisyon değerlendirmesi -3.00'dan küçük ise karsı tarafa beraberlik teklif etmesini, eger bu değerlendirme -7.00'dan küçük ise de oyunu terk etmesini söyler. Buradaki b parametresi de, Elf'e açılış kitabı kullanmasını söyler. Normalde Elf, ne açiliş kitabı kullanır, ne beraberlik teklif eder, ne de oyunu bırakır.
Elf 3D'nin kontrol tuşları:
Sola ok tuşu :
Kamerayı saat yönünde çevir.
Sağa ok tuşu :
Kamerayı ters saat yönünde çevir.
Yukarı ok tuşu :
Kamerayı yukarı doğru çevir.
Aşağı ok tuşu :
Kamerayı aşağı doğru çevir.
Page up:
Kamerayı yaklaştır.
Page down:
Kamerayı uzaklaştır.
Tab:
Konsolu göster/sakla.
F10:
Sıra göstergesini göster/sakla.
F11:
Elf 3D'nin iç tahta durumunu göster/sakla.
F12:
FPS'i göster/sakla.
ESC:
Çıkış.
BİLİNEN HATALAR
Elf v1.30 Motor:
Her hangi bilinen bir hata yok.
Elf v1.21 Motor:
xboard ve protover 2 komutları arasında quit komutunu kabul etmiyor.
Rakibinin yaptığı piyon-kale promosyonunu algılamıyor.
setboard komutu kullanıldığında en passant karesi yanlış kuruluyor.
Elf 3D GUI (arabirim) v1.0.1 Beta:
Bazen Elf 3D pozisyonun mat oldugunu algılamıyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Elf ve Elf 3D arasındaki fark nedir? Elf(Elf.exe) bir yapay zeka, Elf 3D(Elf3D_GUI.exe) ise bir arabirimdir.
Elf ve Elf 3D iki ayrı program mı? Evet, iki ayrı program.
Bir satranç programının yapısı nedir? Bir satranç programı iki bölümden oluşur. Birincisi yapay zeka, ikincisi ise arabirimdir. Her ikiside birbirinden bağımsız calıştırılabilir (executable) programlardır. Arabirim çalıştığında(Elf3D_GUI.exe) hemen arkada gizlice yapay zekayı(Elf.exe) çalıştırır ve bir haberleşme kanalı(pipe) açar. Arabirim kullanıcıdan aldıgı verileri motora bu kanal vasıtası ile belli protokoller dahilinde iletir. Motor aldığı komutları işler ve sonucu yine aynı kanal vasıtası ile arabirime gönderir. Arabirimde motordan aldığı bu bilgiyi görselleştirir. Arabirim bir windows uygulaması iken, yapay zeka bir konsol uygulamasıdır.
Arabirimlerle yapay zekalar farklı programlar ise, bir arabirim ile birden fazla yapay zeka kullanabilirmiyim? veya tersi, yani bir yapay zeka için birden fazla arabirim kullanabilirmiyim? Tabi ki. Zaten temel amaç budur.
Winboard protokolü nedir? WinBoard protokolü, satranç arabirimlerinin yapay zekalarla haberlesmesini sağlayan komutlar bütününe verilen isimdir.
Kaç farklı protokol var? 2 protokol oldukça yaygın olarak kullanılıyor. Bunlar Winboard (Wb1 ve Wb2) ve UCI.
Elf satranç motorunu diğer satranç motorları ile kapıştırabilirmiyim? Kapıştırabilirsiniz. Bunun için her iki motoruda destekleyen bir arabirim kullanmanız gerekli.
Arena nedir? Arena, Martin Blume ve ekibi tarafından geliştirilen ücretsiz bir arabirimdir.
Arena'nın kendine ait bir satranç motoru var mı? Hayır, yok. Fakat bazı satranç motoru geliştiricileri kendi arabirimlerini yazmaktansa, motorlarını Arena ile dağıtmayı tercih edebiliyor.
Arena ile Elf'i kullanabilirmiyim? Evet, kullanabilirsiniz.
Arena'ya Elf'i nasıl tanıtırım? Öncelikle bu sitenin indirmelikler bölümünden Elf Chess Engine'ı indirin ve zip dosyasını bir klasöre açın. Daha sonra Arena'yı çalıştırın. Arena'nın üsteki menüsünden, "Engines" altından "Manage..."'ı seçin (veya F11 kısa yolunu kullanın). Karşınıza çıkan pencerenin üst tarafındaki "Details"'ı seçin. Sol tarafta Arena'ya yüklenmiş motorların listesi, sağ tarafta ise o anda seçilen motorun yükleme bilgilerini göreceksiniz. Ortada "New" yazan butonu seçin. Arena size hangi protokolü kullanacağinizi soran bir pencere çıkartacaktır. Orada Winboard'u secin ve OK diyin. Karşınıza dosya açma penceresi çıkacaktır. Oradan Elf.exe'yi daha önceden açmış olduğunuz klasörden seçin ve "Aç" diyin. Eger bu işlemleri doğru yaptıysasnız, Arena, hemen Elf'in bilgilerini yüklemiş ve "Engine Management" pencersinde görüntülemiş olacaktır. Evet, motoru başarı ile yükledik. Simdi Arena'ya oynayacağimiz oyun için Elf motorunu kullanmasını söyleyeceğiz. Bunun için yine aynı pencerede, üstten "Select"'i seçin. Sağ tarafta Arena'nın tanıdığı motorlar yer alırken, sol tarafta da o anda kullandığı motorların listesini görüyorsunuz. Sağ tarafta "Select Engines from thıs List" 'ten Elf'i işaretleyin ve ortada duran, "Loaded engines" kutusuna bakan oka klikleyin. Eger doğru yaptıysanız, "Loaded engines" kutusunda Elf ismini göreceksiniz. Son olarak OK'ye basın ve Arena'ya dönün. Evet.... hamlenizi yapabilirsiniz.
Elf'i Arena'ya tanıtmanın daha kısa bir yolu var mı? Evet var. Bu sitedeki indirmelikler bölümünden Elf Chess 'i indirin. Elf, Arena için önceden ayarlı bir şekilde makinanıza kurulacaktır.
Elf chess nedir? Elf chess bütün Elf ailesini bir araya getiren bir pakettir. İçinde Elf satranç motorunun son versiyonunu, Elf 3D'yi ve Elf için ayarlanmış Arena arabirimini bulabilirsiniz.
Diğer satranç motorları ile Elf 3D'yi kullanabilirmiyim? Elf 3D'nin konsolundan gerekli ayarlari kendiniz yapabilirseniz, tabi ki kullanabilirisiniz.
Elf 3D niye siyahlarla oynamama izin vermiyor? Elf3D, Elf satranç motorunu tanitmak amacıyla geliştirildi. Bunun için Elf 3D tamamlanmış bir arabirim degildir.
Elf 3D ile internet üzerinden arkadaslarimla satranç oynayabilirmiyim? Elf 3D'de internet desteği yok.
Elf'i çalıstırdığımda siyah bir ekran çıkıyor ve orada kalıyor. Neyi yanlış yapıyorum?
Öncelikle Elf bir konsol uygulamasıdır. Bundan dolayı siyah erkanı görüyorsunuz. Takılıp kalmasının sebebi ise Elf'in arabirimden Winboard komutlarını beklemesidir. Elf'i direkt çalıştırmak yerine, bir arabirim ile kullanmanızı tavsiye ederim.
Açılış kitabını indirmek zorundamıyım?
Elf, açılış kitabı olmadan da oynar.
Elf farklı oyun stillerini destekliyor mu? Henüz değil.
Elf'in gücü nedir?
EloStat ile hesaplanan reytingi, 40 hamle/40 dakika için ortlama 1762 ELO.
Elf niye hep aynı açılışı yapıyor? Eğer açılış kitabı kullanmıyorsanız, Elf duruma göre en uygun hamleyi yapacaktır. Ne yazık ki açılış için durum hep aynı olduğu için, her yeni oyun için Elf aynı açılışı yapacaktır. Eger açılış kıtabı kullanıyorsanız, bu durumda Elf kitaptan rastgele bir açılış sececektir. Ne var ki açılış kıtabı 9911, açılış ağırlığı açısından optimize değildir. Yani kitap içindeki her ilk hamle eş olasılığa sahip değildir. En büyük yüzdeye beyazlar için d2d4 veya e2e4 sahip gelirken, sihaylar için ise bu, d7d5 veya e2e3 hamlesine karşılık gelir. Açılış kitabı 9911 vezir gambiti üzerine kuruludur. İlerki versiyonlarda bu sorun giderilecektir.
Elf her hangi bir turnuvaya katıldı mı? Evet katıldı. WBEC Ridderkerk'in turnuvalarında hala aktif olarak yarışmaktatır. Elf'in elde ettiği sonuçlara, bu sitedeki turnuva sonuçları bölümünden erişebilirsiniz.
Elf her seferinde beni yeniyor. Acaba Elf'te zorluk ayarı var mı? Zorluk ayarı altında bir ayarı yok. Ne var ki kullandığınız zaman kontrolünü değiştirerek Elf'in verilen pozisyon için daha az veya daha çok düşünmesini sağliyabilirsiniz.
Elf'e en zayıf oyununu oynatmak için nasıl bir ayar yapmalıyım?
En basit ayar, Elf'e hamle başına sadece "1 yarım hamle" ilersine bak olacaktır. Bu durumda Elf en zayıf oyununu oynar. Eger Arena arabirimini kullanıyorsanız, CTRL+L kısa yoluna basın ve "Adjust Level" pencersini açın. Orada sol üst taraftaki "Fıxed search depth"'i seçin ve sağ taraftaki kutu içini 1 "Half moves" yapın. Eger Elf 3D kullanıyorsanız, TAB tuşuna basın, konsola geçin. Orada "sd 1" yazıp enter'a basın. Tekrar TAB tuşuna basıp, konsolu kapatın.
Pondering ne demek?
Pondering, satranç motorunun hamle sırası karşı taraftayken pozisyon analizine devam etme olayına denir.
Hash table ne demek?
Hash tablosu satranç programlarının "hafızası" olarak nitelendirilebilir. Bir satranç programı, kombinasyonları taramaya başladığında, taradığı her pozisyonu ve o pozisyona ait değerleri hafızaya yazar. Sıra tekrar motora geldiğinde, motor yeni kombinasyonları tararken hafızada tutukları ile kıyaslar. Eger motor aynı pozisyona rastlarsa, bu pozisyona ait değerleri hemen hafızadan alır ve işleme sokar. Böylece motor, taranan kombinasyon sayısını azaltır ve daha derine inme şansını yakalar.
Elf düşünmeye başladığında ekrana garip rakkamlar ve yazılar çıkıyor, bunlar nedir? İlk çıkan sayı o anda inmiş olduğu derinliktir. İkinci sayı, o derinlik için Elf'in pozisyon değerlendirme puanıdır. Üçüncü sayı, santisaniye cinsinden ne kadar zaman geçtiği, dördüncü sayı ise o derinliğe kadar taranan kombinasyon sayısıdır. Son olarak gördüğünüz semboller ise o derinlik için Elf'in bulduğu en olası varyasyonlardır.
Elf 3D GUI, Elf Chess Engine'ı ve Elf açılış kitabını ihtiva eder.
Elf Chess, Elf 3D GUI ve Arena'yı ihtiva eder.
TEŞEKKÜRLER
Aşağıda isimleri verilmiş kişilere, benimle bilgilerini paylaştıkları için teşekkür ederim. Hazırlamış oldukları dükümanları, açık kaynak kodlu yazılımları bana inanılmaz fikirler vermiştir.
Dr. Robert Hyatt, Crafty'nin programcısı.
Dr. Oliver Brausch, OliThink'in programcısı.
Dusan Dobes, Phalanx'ın programcısı.
Tom Kerrigan, TSCP'nin programcısı.
Colin Frayn, BeoWulf'un programcısı.
John Stanback, GNUChess'in programcısı.
Tim Mann, Winboard haberlesme protokolü makalesi yazarı..
Ev sahibliği yaptığı başarılı turnuvalar ve Elf için yaptığı sayısız test için Leo Dijksman'e, Elf 3D için hazırlamış olduğu satranç taşları modelleri için Bülent Gerçek'e ve Arena arabirimini Elf chess ile dağıtmama izin verdiği için de Martin Blume'ye ayrıca teşekkür ederim.
Arena'nın Elf Chess ile dağıtım izni, http://www.playwitharena.com adresinde, "Copyrights" bölümü altında listelenmiştir.
